In the picture

 

Geschiedenis quiz Noordoostpolder 75 jaar droogTulpenroute Noordoostpolder 2017Omstreden rotondes en kruispunten in EmmeloordLooking for a guide - gids 

Paul de Kort: PIER+HORIZON (2016)

 

Paul de Kort, PIER+HORIZON (2016). Foto: Paul de Kort
Paul de Kort, PIER+HORIZON (2016). Foto: Paul de Kort

 

 

De collectie Land Art van Flevoland is uitgebreid met een zevende landschapskunstwerk: Pier+Horizon van Paul de Kort.
Het kunstwerk is gesitueerd in het Zwarte Meer, het randmeer dat de Noordoostpolder scheidt van het vaste land van Overijssel, een weids landschap waar de horizon altijd zichtbaar is.

Ruim een eeuw voordat de Noordoostpolder werd drooggelegd verbond hier een 6 km lange strekdam, de 'Zuiderkrib', de oever van Overijssel met een lichtwachtershuis midden in de Zuiderzee.
Als rijksmonument ligt het voormalige lichtwachtershuis 'Oud Kraggenburg' nu op een terp temidden van de akkers van de Noordoostpolder. Een kaarsrecht en bijna één kilometer lang betonpad verbindt de Zwartemeerweg met de Zwartemeerdijk en herinnert ons aan de lijn van die voormalige Zuiderkrib. De stenen strekdam zelf is grotendeels verdwenen in de golven van het Zwarte Meer, maar bij kalm weer zien we in het verlengde van het betonpad enkele honderden meters verderop in het Zwarte Meer nog altijd een restant van de krib boven water komen.

Bij de fundering van de Zuiderkrib en het lichtwachtershuis werden in het midden van de 19e eeuw niet de traditionele zinkstukken van wilgenteen toegepast, maar zogenaamde kraggen. Kraggen zijn in elkaar gegroeide resten van waterplanten, vooral riet, die als eilanden op het water drijven. Kraggen komen veel voor in de veenplassen van noord Overijssel. Deze kraggen werden in lange repen gesneden en richting Zuiderzee gesleept om daar met stortsteen te worden verzwaard en afgezonken.

Met Pier+Horizon wil Paul de Kort de voormalige Zuiderkrib opnieuw boven water halen. Hij doet dit door een 135 meter lange vlondersteiger in het verlengde van het betonpad in het Zwartemeer te plaatsen. In een gebied met een doorsnede van ruim 250 meter rond het uiterste puntje van de pier staan 36 palen in een streng patroon. Op het water drijven 15 kraggen die ieder 20 bij 2 meter meten en zijn beplant met riet. Elke krag is aan de korte zijde verankerd aan een van de palen en kan, gestuurd door wind en stroming, vrij om het verankeringspunt draaien.

Tijdens de wandeling over het rechte betonpad vanaf de Zwartemeerweg blokkeert de Zwartemeerdijk tot het allerlaatste moment het vrije zicht op het Zwarte Meer, maar eenmaal bovenop de dijk openbaart de weidsheid van het Zwarte Meer zich in één oogopslag. Aan de voet van de dijk steekt de kaarsrechte streep van de pier tot ver in het Zwarte Meer. Het veld van palen en kraggen strekt zich zo ver uit als het blikveld rijkt. Vanaf de Kadoelersluis wordt het kunstwerk tijdens een langere wandeling over de Zwartemeerdijk al van verre geïntroduceerd en ontvouwt het zich heel geleidelijk. De afgelegen ligging en de inspanning om het te kunstwerk bereiken dragen bij aan de beleving ervan, maar de ultieme ervaring heb je als je eenzaam op het uiterste puntje van de smalle, lange pier staat, temidden van de weidsheid van het Zwarte Meer en omringd door het veld van palen en kraggen.

Vanaf de Zwartemeerdijk maakt een webcam iedere ochtend een foto van het moment dat de zon in het oosten exact in één lijn staat met de pier en de camera. Gedurende een jaar groeit een fotosequentie waarin de seizoenen traag in elkaar verglijden. Intussen slingeren de kraggen onrustig om hun ankerpunten op de al maar draaiende wind, tintelt het zonlicht op de golven rond de pier, kan het zwaar bewolkt zijn, stralend weer of nevelig, dwingt een stevige zuidwester of kille oostenwind de kraggen in een streng gelid of geselt een felle regenbui het water van het Zwarte Meer. De zon klimt in een loodrechte lijn langzaam naar zijn hoogste punt op 21 juni om vervolgens langs diezelfde lijn rond eind oktober weer achter de horizon te verdwijnen; één jaar samengebald in één etmaal.

Bekijk de foto's op www.pierplushorizon.nl

Tekst: Paul de Kort

 

PIER+HORIZON is mede mogelijk gemaakt door: Provincie Flevoland, Gemeente Noordoostpolder, Prins Bernhard Cultuurfonds, Waterschap Zuiderzeeland, Bouwfonds Cultuurfonds.

 

 

Ambassadeur Eva Vriend

Eva Vriend. Foto: Rogier VelmanFoto: Rogier Velman

Eva Vriend schreef het boek Het nieuwe land over de ontstaansgeschiedenis van Flevoland. Ze ontmoette Paul de Kort op een lezing en sindsdien delen zij een passie voor het verhaal van de Noordoostpolder.

“Ik geef vrij veel lezingen over mijn boek. Bij een van die lezingen sprak Paul de Kort mij aan. Hij was toen nog bezig met de opdracht voor een mogelijk zevende landschapskunstwerk in Flevoland. Paul vertelde mij dat hij voor dat werk dacht aan een plek in de Noordoostpolder bij het Zwarte Meer. Ik ken die plek heel goed. Vroeger heb ik daar vrij veel gewandeld langs de dijk. Het is een pareltje in de polder. Als je daar staat, zo zei hij ook, dan kun je overal de horizon zien: van het oude land en van het nieuwe land. Straks zie je daar zijn kunstwerk verrijzen.

Voor zijn ontwerp heeft hij zich ingelezen en verdiept in het gebied en onder andere ook mijn boek gelezen. Het is leuk om te zien hoe iemand die zelf niet uit de polder komt, wel zoveel uit het landschap haalt. Ik ben zelf vooral bezig met de geschiedenis van de polder: met de beleving van de inwoners en de menselijke kant van het verhaal. Landschappelijk ben ik geen deskundige, behalve dan dat ik een boerendochter ben. Paul is vooral geïnteresseerd in de fysieke kant van de polder en de maakbaarheid van die plek. We zijn dus op een hele andere manier met de polder bezig, maar wel geboeid door dezelfde thematiek. Dat vind ik echt heel tof. Sindsdien hebben we contact gehouden.

PIER+HORIZON is ook gewoon een hele leuke studie. Wat ik bijvoorbeeld gaaf vind is dat Paul in zijn ontwerp de wind meeneemt. Ik ben zelf opgegroeid in de polder en ik heb nog steeds een haat-liefde verhouding met de wind. De oostenwind en de westenwind, je voelt die hier gewoon altijd. Als straks het werk er is en het riet gegroeid is, drijft er eigenlijk een soort grote windrichtingwijzer. Je kunt het er dan ook over hebben als je daar bent: de wind komt daar vandaan of niet, het is een dwarrelwind of een oostenwind. Het werk is er nog niet, maar als het er straks ligt kun je er echt heen gaan, het laten zien en er heel veel over vertellen.

Een stiekeme missie van mij is om te zorgen dat PIER+HORIZON gaat aanslaan en dat ook de mensen die hier wonen er wat mee hebben. Het zou ook mooi zijn om bij het werk dingen te gaan organiseren, zoals een gedichtenavond of een tof festival. Zoiets zou op die plek toch fantastisch zijn. Zelf lijkt het mij heel leuk om daar een soort ‘write now’ bijeenkomst voor schrijvers te organiseren. Het is een mooie plek om een uur bij elkaar te zitten, samen te schrijven en dan te bespreken wat mensen geschreven hebben. Je zou er ook kunnen gaan landschapsschilderen of iets doen met fotografie. Als dit zevende landschapswerk er straks is, is het leuk als mensen er zelf wat mee gaan doen.”

 bron : http://www.landartflevoland.nl/