Naald - Obelisk-Pilotenweg-002.jpg

Obelisk – Gedenknaald – Pilotenweg

  • Titel: Obelisk
  • Plaats: Pilotenweg Espel
  • Kunstenaar: Eric de Lyon
  • Geplaatst: 1952

Op het bronzen bord bij dit gedenkteken staat de tekst:

Hier viel op 5 juli 1950 bij de vervulling van zijn taak de landbouwvlieger August Willem Hamming”.

Naald - Obelisk-Pilotenweg-001.jpg

Naald - August-Willem-Hamming.-.jpgA.W.Hamming was piloot in dienst van het Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening.
Hij werkte mee aan een onderzoek naar de inzetbaarheid van vliegtuigen bij de bestrijding van plantenziekten in de land- en tuinbouw.
Om halftwee in de middag van 5 juli 1950 was hij bezig met het besproeien van een door een schimmelziekte aangetast koolzaadveld.
Het vliegtuigje dat hij bestuurde, een Auster, stortte neer op de kavel aan de Pilotenweg en vloog vrijwel direct in brand.
Piloot Hamming kwam daarbij om het leven. Hij was 35 jaar oud en liet een vrouw en twee kinderen achter.

Hamming kreeg zijn vliegopleiding in 1939 bij de militaire luchtvaart in Indonesië.
Tijdens de inval van Japan in Nederlands Indië maakte hij verscheidene vluchten.
Na de capitulatie werd hij gearresteerd. In 1945 werd hij in Singapore bevrijd.
Een jaar later kwam hij naar Nederland terug. (Bron: Leeuwarder Courant 6 juli 1950)

Eric de Lyon

was de ontwerper van het gedenkteken en tevens de opvolger van de heer Hamming.
Eric de Lyon was vlieger bij het 18de squadron van het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (KNIL),
maar heeft een deel van zijn leven ontercht in de gevangenis gezeten.
Majoor S.H. Spoor wilde een voorbeeld stellen om de discipline in dit 18de Squadron te herstellen
en heeft samen met Sergeant-majoor/monteur Adriaan Albert Scholte de drie militairen  ‘geslachtofferd’
Eric de Lyon werd in 1942 veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf.
De Lyon heeft zich in de gevangenis ontpopt als een getalenteerde houtsnijder en kunstenaar.
Op 30 april 1950 werd de ex-piloot op voorspraak van de directeur A.B.R. Jansen in voorlopige vrijheid gesteld.
Vanaf 1951 gaat Eric Lyon als piloot in dienst van het Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening.
In 1976 overlijd Eric de Lyon tragisch op 60 jarige leeftijd.

Zie ook:

De Colombo Tragedie    Levens van drie jonge bekwame oorlogsvliegers voorgoed verwoest
en de website http://www.blokhuispoort.nl/eric-de-lyon/


Uit het Gereformeerd gezinsblad /  08-07-1950

VLIEGTUIG IN NOORDOOSTPOLDER NEERGESTORT. Bestuurder kwam om het leven.

Woensdagmiddag omstreeks kwart over twee is een vliegtuig, dat werd gebruikt bij de onkruidbestrijding uit de lucht, bij de Zuider Ringweg even ten Zuiden van Espel in de Noordoostpolder neergestort. De heer A. W. Ham-‘ ming, die het toestel bestuurde, werd gedood. Hij was 35 jaar oud en laat een vrouw en twee kinderen achter.
De heer Hamming was in dienst van het ministerie van landbouw, visserij en voedselvoorziening en werkte bij het onderzoek naar de mogelijkheid van gebruik van vliegtuigen bij de bestrijding van ziekten en plagen in landen tuinbouw. De heer Hamming was op 1 Juni in dienst van het ministerie gekomen.
Het vliegtuig was bezig een kavel te besproeien, waarop koolzaad stond, dat door een schimmelziekte was aangetast. Het toestel, een Auster, die eigendom was van de N.V. Luchtreclame te Naarden, vloog, toen het de grond raakte, onmidellijk in brand. Het was speciaal ingericht voor het besproeien van onkruid. De moeder van het slachtoffer is Woensdagavond juist met de „Kota Inten” uit Indonesië in Nederland aangekomen. De heer Hamming werd in 1939 gemobiliseerd bij de militaire luchtvaart in Indonesië, waar hij zijn vliegopleiding kreeg. Tijdens de inval van Japan in Nederlands-Indië maakte hij verscheidene vluchten, maar na de capitulatie werd hij ‘ garresteerd.
In Augustus 1945 werd hij te Singapore bevrijd en in 1946 keerde hij naar Nederland terug.

Naald - showthumb.jpgNaald - showthumb-1.jpgNaald - showthumb-2.jpg


Tekst van het krantenartikel Heereveensche koerier

Geen geler geel dan de bloeiende koolzaadvelden.

Het koolzaad bloeide laat dit jaar, ongeveer drie of vier weken later dan normaal. Gewoonlijk kleuren de velden tegen het einde van April en is de pracht na de eerste week in Mei spoedig afgelopen. Maar de lange winter en het koude voorjaar heeft de groei van het koolzaad aanzienlijk vertraagd, zodat men dit jaar eerst tegen het einde van de Meimaand de grote gele vlakken in de overigens nog lege en kale bowtolonden kon ontdekken.
Hoewel er hier en daar wel een perceel is uitgevroren, is er, behalve de achterstand in tijd, weinig vorstschade aan de percelen op te merken en vooral in de Noord-Oostpolder is de stand van dit handelsgewas goed. In het Noorden van onze provincie zien de velden
er iets minder uit en is de stand hier en daar hol te noemen. In Friesland is er betrekkelijk weinig koolzaad uitgezaaid, belangrijk minder dan enige jare lang de gewoonte is geweest. In de Noordoostpolder daarentegen staan enorme velden te stralen in de zon en vullen een groot gedeelte van de Polder met die sterke honinggeur, het  koolzaad eigen. Vooral Westelijk van Emmeloord, langs de Urkerweg en dan Noordwaarts, op naar Rutten en Espel zijn grote oppervlakten met dit gewas bedekt. Overal in deze grote percelen,
langs de randen, worden nog nieuwe boerderijen gebouwd en beginnen de werklieden de palen voor de funderingen zomaar in het bloeiende koolzaad te staan. Wonderlijke schoonheid Soms ‘is zon koolzaadkavel meer dan 60 HA groot en dit geweldige gele veld
is wonderlijk van schoonheid. Als de zon er over schijnt, is de harde gele kleur bijna niet aan de ogen te verdragen;
glijdt een schaduw van en wolk over het gewas, dan krijgt het geel een groenachtige tint en wordt veel zachter. Bij harde wind slaan lange gele golven tot de horizon; overal in de diepte, waar de planten doorbuigen, wordt een donker groen zichtbaar. Honderdduizenden insecten zwerven over de velden om voedsel te vergaren, maar bij enkasten worden hier niet meer neergezet: de bij de ziektebestrijding gebruikte middelen zijn dodelijk voor de honingbij.

Monument Er staan nog maar enkele monumen ten in dit nieuwe land, dat op zichzelf al een monument van daadkracht en doorzettingsvermogen is. Maar een van de weinige gedenkstenen heeft onmiddellijk iets met het koolzaad uit te staan en staat op de plek, waar de eerste Nederlandse landbouwvlieger bij de uitoefening van zijn arbeid de dood vond.
Enkele jaren geleden, toen er bij de bestrijding van de koolzaad-glanskever bestuivingen vanuit een vliegtuig werden uitgevoerd, stortte het daarbij gebruikte toestel naar beneden en vond de bestuurder, de jeugdige Hendrik Willen
Hairuming, de dood. Op een bhonzen plaat is zijn naam op de gedenksteen aangebracht, terwijl een andere bronzen plaat met de afbeelding van een propeller, omgeven door korenaren het opschrift heeft: Aan de pioniers van de Nederlandse Landbouwluchlvaart.
Na die tijd heeft het koolzaad al weer jaren gebloeid en zijn er boven de koolzaad-, aardappelen en vlasvelden van ’t nieuwe land al weer verscheidene vluchten uitgevoerd. Maar de gedachtenis aan de vlieger Hamming blijft bewaard in de Polder.

Naald - Obelisk-Pilotenweg.jpg

2519796