Wat heeft Noordoostpolder met Kuinre

In het wapen van Noordoostpolder is Kuinre goed vertegenwoordigd.

Drie van de vier vlakken hebben een link met Kuinre :

Noordoostpolder-1.png

  1. Linksboven:
    Achtergrondkleur azuur (blauw) met een zilveren Lely
    De Lely is natuurlijk voor minister van Waterstaat dr.ir. C. Lely, de “grand old man” van de Zuiderzee.
  2. Rechtsboven:
    Achtergrond in goud met een  burcht, kleur sabel.
    Het graafschap Kuinre omvatte de gehele tegenwoordige Noordoostpolder plus een gebied tussen Weststellingwerf en Vollenhove.
  3. Linksonder:
    Achtergrond kleur goud met Vijf strepen in kleur ‘ keel’
    Afgeleid van het oude wapenschild van Kuinre
  4. Rechtsonder :
    Achtergrond kleur azuur met een penning van zilver
    Kuinre had het muntrecht. Het muntatelier heeft in Emmeloord (Schokland) gestaan.

Ook de gemeentevlag toont trots de burcht van Kuinre.

De kleuren van de vlag zijn ontleend aan het wapen. Alleen het geel en zwart is weggelaten.

Voor de burcht is rood gekozen omdat rood een beter kleuraccent geeft.

De lely is natuurlijk ontleend aan minister van Waterstaat dr.ir. C. Lely, de “grand old man” van de Zuiderzee.

De gemeenteraad stelde op 28 augustus 1963 de gemeentevlag vast.

Er zijn diverse linken met Kuinre.

  1. De Naam Emmeloord  –  Schokland  –  onder gezag van Heren van Kuinre
  2. De oude havenhoofden van Kuinre langen in de Noordoostpolder
  3. In de Noordoostpolder zijn restanten gevonden van twee burchten van de Heren van Kuinre

Havenhoofd Kuinre

De Oude Haven en het havenhoofd aan de Hopweg liggen midden in het Kuinderbos.

Ze herinneren aan de tijd dat Kuinre nog een Zuiderzeeplaats was en er een levende handel was met Amsterdam.

De haven van Kuinre was in de Middeleeuwen belangrijk voor de visserij en scheepvaart.
De toegang tot de haven werd in de loop der tijden door verzanding steeds slechter.
Met een paar lange havenhoofden (een in zee uitlopende pier) probeerde men de toegang van Kuinre naar de Zuiderzee open te houden.
Op de rechterdam stonden twee havenlichten.
Zag men die op één lijn dan voer men recht de haven binnen.

Toen de polder in 1942 droog viel lag de haven in de Noordoostpolder.
De basalten keien van het havenhoofd zijn hergebruikt bij de aanleg van de Noordoostpolderdijken.

In 2016 is het erfgoed gerestaureerd.
Het ‘Buitenfonds’ en  boswachter Harco Bergman hebben zich flink ingespannen om het vervallen havenhoofd weer in ere te herstellen.

Burcht van Kuinre

In de 11-12e eeuw viel het toenmalige Nederland onder gezag van Duitsland. Omdat de Duitse keizer onmogelijk alles zelf in de gaten kon houden, gaf hij delen van zijn gebied aan vertrouwelingen.  Ook de rechten werden daarmee uitgeleend. Zo ontstonden er in Nederland veel zogenaamde vorstendommen.
Maar ver weg van het toezicht van de baas en omdat er ook onderling soms van gebieden geruild werd ging zo’n ‘Heerlijkheid’ nog wel eens zijn eigen gang.

De heerlijkheid Kuinre was aan het eind van de 11e eeuw ontstaan op de plek waar de rivieren de IJssel en de Kuinder in de Zuiderzee stroomden. De heren van Kuinre waren belangenbehartigers van de bisschop van Utrecht. Het liefst gingen ze echter hun eigen gang. Het was hier een onherbergzame, moerassige streek. De heren leefden van de jacht en de visserij.”

Ze bouwden tussen 1165 en 1197 een burcht aan de rand van de Zuiderzee. Een reconstructie daarvan is nog te zien in het Kuinderbos.  De spaarboog waardoor bezoekers de burcht betreden, valt het meest op. Vanwege de vorm denken de mensen dat dit een poort is, maar de naam spaarboog zegt het eigenlijk al: deze boog is gemaakt om stenen uit te sparen, want die waren in deze streek van veen en water erg duur.

Op de heuvel staan naast de spaarboog dertien stiepen in een cirkel. Een stiep is een fundering waarop een stenen pilaar of een houten paal heeft gerust. „Net zoals de spaarboog zijn ze nagemaakt.”

In de tweede helft van de 14e eeuw beginnen de heren van Kuinre de zwaarbeladen schepen van de Hanzesteden op de Zuiderzee te overvallen.  Waarschijnlijk vroegen ze om veel tolgeld, want wat moet je met een schip vol graan of huiden in een streek waar toch bijna geen mensen wonen?

Rond 1300 moesten ze hun burcht prijsgeven aan de golven. Een paar honderd meter verderop bouwden ze een tweede versterking.
Na klachten van Hanzesteden zoals Hasselt, Kampen en Zwolle werd de macht van de heren van Kuinre steeds verder ingeperkt. Onder bisschop Boudewijn van Holland werden de heren van Kuinre zelfs alle rechten op hun gebied ontnomen.

Bron: Bert de Boer Reformatorisch Dagblad

Meetstoel Kuinderbos

Bij de inpolderring van de Noordoostpolder moesten onder andere kanalen, dijken en wegen worden aangelegd.

Hiervoor was het van belang dat het gebied in kaart werd gebracht.

Om de Noordoostpolder droog te kunnen leggen, werden eerst dijken en kanalen in het IJsselmeer aangelegd.
Een exacte plaatsbepaling was hiervoor noodzakelijk.
Vanaf meetstoelen, of meetstellingen in het water konden andere punten in de nieuwe polder nauwkeurig worden bepaald.
De vijf meetstoelen in de Noordoostpolder waren allemaal verschillend van vorm.
Om wegrotten te vertragen werden de houten palen behandeld met boliden zout.
Na de drooglegging waren de meetstoelen niet meer functioneel en zijn verwijderd of aan hun lot overgelaten.

De lijnen van deze driehoekige meetstoel staan gericht op de toren van de rooms-katholieke kerk van Kuinre en de Nederlands Hervormde kerk in Blankenham

Meten is weten.

De exacte coördinaten van de meetstoel waren de basis voor verdere metingen.
Het baggeren van watergangen gebeurde al voordat het water door gemalen uit de polder werd weggepompt
Toen de drassige grond boven kwam, werden tractoren met brede rupsbanden gebruikt.
Met behulp van een sextant en een boven het riet uitstekende stoel op de tractor kon men de plaats ten opzichte van de verschillende meetstoelen bepalen.

DE NAAM EMMELOORD

Emmeloord ontleend zijn naam aan het oude buurtje op de noordpunt van Schokland.

Schokland was een eiland in de Zuiderzee.
Het brokkelde steeds verder af en de armoede was groot.
In 1859 hebben de laatste bewoners het eiland moeten verlaten.
Door de komst van de Noordoostpolder kwam dit voormalig eiland, als een bult in het vlakke polderland weer boven water.

Schokland viel in de tijd  onder het gezag van de Heren van Kuinre. Deze zeerovers gebruikten Schokland uit uitvalsbasis om schepen die voeren op de Almere, de latere Zuiderzee, te beroven.

Kuinderschans

De Kuinderschans was een schans in Kuinre langs de Kuinder in de provincie Overijssel.

Wat is een schans ?
Een schans of verschansing is een oud verdedigingswerk, meestal gemaakt van afgegraven aarde. Schansen kunnen gebouwd zijn als kleine vestingswerken door en voor militairen of door de lokale bevolking voor hun bescherming zoals de boerenschansen in de 16de en 17de eeuw.

Was was de Kuinder ? 
De Tjonger of Kuinder (ook genoemd de Kuunder)) is een riviertje dat van zuidoost naar het zuiden van de Nederlandse provincie Friesland loopt.

Kuinderschans

De schans van Kuinre (1581) is een van de schansen van de Friese waterlinie. Enkele andere schansen zijn de Blessebrugschans en de Zwartendijksterschans. Ze werden aangelegd tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). De functie van de Kuinderschans was om passage over de Zuiderzeedijk en een aanval vanaf water te blokkeren. Tijdens de Tweede Münsterse Oorlog (1672-1674) werd de schans door het leger van Bernhard von Galen, bisschop van Münster, veroverd.

Lees: bronnen, cookies  & privacy Emmeloord – ,  Noordoostpolder, Flevoland, Poldertoren, Schokland, Urk, geschiedenis, kunst, Flevoland, erfgoed, tourist information, kerkorgels, ziekenhuis, boerderij, schokbeton, gsm masten, 112, politiek, leeuwen, rotondes, werkkampen, Rotgans, Rotterdamse hoek, gemaal, kiekendief, balgstuw, Cornelis Lely, Ramspol, arbeiderskampen, leeuwen, huisjes, monument, herinneringsmonument, Urk

Emmeloord.info - een particulier initiatief van Evert de Graaff - zet onze gemeente op het wereldwijde web - wil slechts ambassadeur zijn van de Noordoostpolder - is niet commercieel en heeft geen winstoogmerk. Uitsluitend passie. - toont ook graag bestaand onderzoek duidelijk en mooier