Kunst en cultuur op Urk

Reepsteeg-vlakje.jpg
Albino
De-Wonderbaarlijke-Visvangst-Geert-Weerstand-vlakje.jpg
Bethelkerk
De-dijk-barst-vlakje.jpg
De dijk barst
De ellege
De-IJsvlet-vlakje.jpg
De IJsloper
De-orca-vlakje.jpg
De orca
toekomst-vlakje.jpg
De toekomst van Urk
De-Vleet-vlakje.jpg
De Vleet
vroemoer-vlakje.jpg
De Vroemoer
Wereld-vlakje.jpg
De wereld van Urk
wondebaarlijke-vakje.jpg
De Wonderbaarlijke Visvangst
Gedenksteen-Lubbert-Romkes-vlakje.jpg
Gedenksteen Lubbert Romkes
gevelsteen-Urk-Vlakje.jpg
Gevelstenen op Urk
Markeringstegel
Toen-en-Nu-vlakje.jpg
Meester Verstelle
Overstromingsgebied-vlakje.jpg
Overstromingsgebied
De-steenhoop-der-getuigenis-vlakje.jpg
steenhoop der getuigenis
Straatmozaïek Wijk 5
Urker-Hoekje-vlakje.jpg
Urker hoekje
Vis-vlakje.jpg
Vissen

Cultuurmonumenten

anker-vlakje.jpg
Anker
anker-vlakje.png
Anker
bethelkerk-vlakje.jpg
Bethelkerk
WakendOog-vlakje.jpg
Het wakend oog
steiger-vlakje
Historische steiger
Urk-deur-vlakje.jpg
Kerkje aan de Zee
boom-vlakje.jpg
Koningin Beatrixboom
misthoorn-Urk-vlakje
Misthoorn (Nautofoon)
monument-vlakje.jpg
Monument voor de gevallen Urkers
Monument-urk-vlakje.jpg
Monument te vroeg geboren kinderen
palenscherm-vlakje
Palenscherm
Gedenksteen-Razzia-vlakje.jpg
Monument Razzia 1944
Schedelmonument
Stolpersteine
stormseinpaal-vlakje
Stormseinpaal
Talma-vlakje.jpg
Talma
Vissersmonument-vlakje.jpg
Vissersmonument
Verloren-gedenksteen-vlakje.jpg
Vuurboet
Vuurtoren-urk-vlakje
Vuurtoren
het-kan-weerTaanketel-vlakje.jpg
De Wachtsman
Wrakkenmonument-vlakje.jpg
Wrakkenmonument

Urk heeft een prachtige verzameling overwegend figuratieve kunst. Herkenbaar, niet abstract. Dat past bij het karakter van de eilandbewoners.
Kunst en cultuur op Urk

Ontstaansgeschiedenis Urk

Tijdens de voorlaatste ijstijd, 150.000 jaar geleden, ontstond het gebied van keileem waarop het dorp Urk nu gevestigd is. Tot het jaar 1700 veranderde de vorm van het eiland door de golven van de Zuiderzee. Aan de zuidwestkant werd land afgeslagen, terwijl klei aanslibde aan de noordoostkant.

Eerste bewoners van Urk
Het is niet bekend wanneer Urk voor het eerst bewoond werd. Er is ooit een hertshoornen bijl uit ongeveer 10.000 jaar v. Chr. in het gebied gevonden. Het eerste overtuigende bewijs van bewoning dateert echter uit het begin van de 10e eeuw. De naam ‘Urk’ werd voor het eerst gebruikt in 966, in de schenkingsakte van keizer Otto I aan het Sint-Pantaleonsklooster te Keulen. In de 10e eeuw was Urk eigendom van het Sint-Pantaleonklooster.

Amsterdams bezit
Urk kwam in de 13e eeuw in handen van de graven van Holland en werd later het bezit van de burgemeester van Enkhuizen. Vanaf 1476 was de ambachtsheerlijkheid Urk eigendom van het Utrechtse geslacht Zoudenbalch, waarna het Vlaamse geslacht Van de Werve het eiland in 1614 overnam.

In 1660 werd het dorp samen met het eiland Stokland echter gekocht door de stad Amsterdam. Verschillende Amsterdamse regenten zoals Andries de Graeff, Nicolaas Witsen, Hendrik Daniëlsz Hooft en Jan Elias Huydecooper bestuurden Urk en verbeterde hiermee de handelspositie van Amsterdam. Urk was het centrale punt in de Zuiderzee, waarlangs alle scheepvaartroutes liepen.

Ontstaan van de visserij op Urk
Aanvankelijk stond de landbouw centraal op Urk, maar door de zee werden de akkers regelmatig weggeslagen. De veeteelt werd daarom door de jaren heen belangrijker. Een bekend product uit de streek was de Urker boter, welke via de markten van Elburg en Kampen werd verhandeld tot aan Keulen. De visserij groeide in de 16e eeuw en langzamerhand trokken de boten vanuit de Zuiderzee vaker naar de Noordzee, waar schelvis, schol en tong werd gevangen. Amsterdam was een belangrijke afzetmarkt voor de vissers uit Urk. In 1792 leefden alle mannen van het eiland van de visvangst.

Aansluiting met het vasteland
De bouw van de Afsluitdijk in 1932 betekende het einde van de zoute Zuiderzee. Dat de visserij van Urk hierna niet is ingestort wordt wel het ‘Wonder van Urk’ genoemd. Er werd steeds meer gevist op de Noordzee, waardoor de visafslag kon blijven groeien. In 1939 waren ook de dagen voor Urk als eiland geteld. Voor de bouw van de Noordoostpolder werd Urk verbonden met Nederland, maar pas in 1948 werd er een weg naar het voormalig eiland aangelegd. De inwoners zeggen echter nog steeds dat zij op Urk wonen, in plaats van in Urk.

Gevolgen isolement
Het feit dat Urk eeuwenlang geïsoleerd is geweest laat zijn sporen na. Urkers trouwden vrijwel alleen onderling, waardoor deze mensen veel erfelijke eigenschappen met elkaar delen. Het risico op erfelijke aandoeningen is hierdoor groter. De zeldzame ziekte van Buchem is bijvoorbeeld typische Urks.

Cultuur op Urk
Urkers zijn trots op hun afkomst en vormen een hechte gemeenschap. Het dorp is één van de meest kerkelijke gemeenten van Nederland, men praat in het plaatselijke dialect en tevens heeft Urk een eigen volkslied. Een Urker traditie is dat mannen een gouden oorbel dragen, vaak in de vorm van een anker. Er wordt gezegd dat deze sieraden vroeger dienden als uitvaartverzekering. Wanneer een schipper strandde kon met de opbrengst van de oorbel een begrafenis worden betaald.

Bron : isgeschiedenis.nl

2 antwoorden
    • Evert
      Evert zegt:

      Ah, een kritisch kijkende bezoeker met een gezonde obsessieve compulsieve stoornis. Daar hou ik van. Dank je wel. Ik heb het aangepast. Doet het nog zeer ? (Webmaster)

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Lees: bronnen, cookies  & privacy Emmeloord – ,  Noordoostpolder, Flevoland, Poldertoren, Schokland, Urk, geschiedenis, kunst, Flevoland, erfgoed, tourist information, kerkorgels, ziekenhuis, boerderij, schokbeton, gsm masten, 112, politiek, leeuwen, rotondes, werkkampen, Rotgans, Rotterdamse hoek, gemaal, kiekendief, balgstuw, Cornelis Lely, Ramspol, arbeiderskampen, leeuwen, huisjes, monument, herinneringsmonument, Urk

Emmeloord.info - een particulier initiatief van Evert de Graaff - zet onze gemeente op het wereldwijde web - wil slechts ambassadeur zijn van de Noordoostpolder - is niet commercieel en heeft geen winstoogmerk. Uitsluitend passie. - toont ook graag bestaand onderzoek duidelijk en mooier