Nieuwe brug Urk

Michiel de Ruyterbrug

Vorm van een boetnaald

Derde over de Urkervaart

Michiel de Ruyterbrug

Een art impression van het nieuwe baken van Urk (© gemeente Urk)


Beweegbare Michiel de Ruyterbrug Urk

landmark Schokkerhoek
ipvDelft_creative_engineersIn opdracht van de gemeente Urk ontwierp ipv Delft  de derde brug over de Urkervaart. De nieuwe beweegbare Michiel de Ruyterbrug is nodig ter ontsluiting van de nieuwbouwwijk Schokkerhoek, die vanaf 2021 zal verrijzen. De brug fungeert als landmark voor zowel de nieuwe wijk als de oude kern van Urk, die verder stroomafwaarts aan het kanaal ligt.

brugontwerp met twee gezichten
Om de ligging op de overgang tussen groenzone en nieuwbouwwijk te benadrukken, heeft het ontwerp twee gezichten: een robuuste, stoere verschijning voor het zuidelijke deel en een lichte, transparante vormgeving voor het noordelijke deel. Het beweegbare brugdek bevindt zich in de noordelijke helft, terwijl de markante hameitoren in het zuidelijke deel op een gemetseld steunpunt staat.

ophaalbrug
Hamei en balans zijn uitgekiend vormgegeven: vriendelijk en slank. Wanneer de brug open staat, vormen ze samen een boetnaald, de naald die vissers gebruiken om netten mee te repareren. De kleurstelling is bewust fris, aldus ipv Delft,  met een witte hoofdvorm en een blauwe binnenzijde. Geïntegreerde architectonische verlichting zorgt ervoor dat de witte hamei en balans en de blauwe binnenring van de balans ‘s nachts goed zichtbaar zijn. Zo is de ophaalbrug dag en nacht een landmark.

specificaties
afmetingen: l=55 m | b=16 m
status: beeldkwaliteitsplan, klaar voor UAV-gc aanbesteding

Michiel de Ruyterbrug

Teksten en foto’s met dank aan ipv Delft

(brochure)

Zeeheldenbuurt

Chris Wattel over de beweegbare brug voor Urk

Architect Chris Wattel ontwierp de beweegbare Michiel De Ruyterbrug. Het laten samensmelten van techniek en vormgeving is voor hem telkens weer een puzzel die hij met plezier maakt. Een interview over de uitdagingen van dit project en waarom het ontwerp zo krachtig is.

het ontwerp is vrij iconisch. Vroeg de gemeente daar ook specifiek om?
‘Ze wilden graag iets bijzonders, ja. Een brug waar mensen trots op kunnen zijn en met plezier naartoe gaan. Hoe dat er dan uit moest zien, dat was aan ons. De gemeente gaf wel aan dat de voorkeur uitging naar moderne, ronde vormen. De brug is straks de toegangspoort naar de nieuwe woonwijk, dus een bijzondere brug past daar goed bij.’

hoe hebben jullie de opdracht verkregen?
‘De gemeente Urk vroeg vijf partijen een plan van aanpak te maken. Wij waren een van die partijen. Vervolgens mocht iedere partij met een projectteam van de gemeente in gesprek over hun voorstel. Dat gesprek verliep goed en was gelijk heel persoonlijk. Er was een klik, zoals je dan zegt. En die is daarna tijdens het ontwerpproces alleen maar sterker geworden.’

Michiel de Ruyterbrug

De brug krijgt twee gezichten: robuust metselwerk aan de ene zijde, transparante eenvoud aan de andere zijde

want jullie aanpak werd gekozen. En toen?
‘We zijn gestart met een variantenstudie. Samen met het projectteam kozen we een aantal opties om uit te werken. Dat leidde tot een verdere verkenning van de oplossingsruimte om de wensen en prioriteiten scherp te krijgen. De gewenste gescheiden rijbanen voor snel en langzaam verkeer leidde tot de wegindeling en van daaruit was de keuze voor één hameitoren snel gemaakt. De hameitoren als fysieke scheiding tussen de rijbanen was een logische keuze. Met een enkele hamei heb je bovendien ook meer mogelijkheden om een landmark te ontwerpen.’

waarom koos je voor een ophaalbrug?
‘Bij een beweegbare brug zoek je naar een mooi ontwerp met een logische constructie. De locatie bepaalt welk type beweegbare brug het meest logisch is. Voor een draaibrug was deze bruglocatie te breed en te kort, voor een hefbrug te zwaar, ook vanwege die verhoudingen. En een basculebrug, waarbij het bewegingsmechanisme geheel onderdeks zit, gaf hier niet de juiste uitstraling. Een ophaalbrug paste goed, juist omdat we een baken wilden creëren, iets dat van veraf te herkennen is.’

Michiel de Ruyterbrug

Hamei en balans doen sterk denken aan een boetnaald

als die keuze zo snel gemaakt kan worden, wat is dan nog de uitdaging?
Ontwerpen is een zoekproces. Dat stopt natuurlijk niet zodra je het brugtype hebt gevonden. Uiteindelijk hebben we drie varianten voor de bovenbouw uitgewerkt. De uitdaging is om de techniek te integreren in het ontwerp. Een beweegbare brug moet niet alleen mooi zijn, maar ook goed kunnen bewegen. Van de drie varianten voor de bovenbouw kozen we degene die op een boetnaald bleek te lijken. Dat is vervolgens verder gedetailleerd, om een duidelijke verwijzing naar de Urkse visserij te maken.

Je moet ervoor zorgen dat alles wat je bedenkt ook echt kan. Ik heb bijvoorbeeld een geometrische studie gedaan met behulp van een parametrisch 3D-model. Past alles binnen de beschikbare ruimte? Werkt het zoals ik denk dat het werkt?

Chris Wattel

Architect Chris Wattel

wat vind je van het uiteindelijke ontwerp?
‘Daar ben ik best heel trots op. Een beweegbare brug ontwerpen is echt puzzelen en hier is dat goed gelukt. Alles komt mooi samen. De balanspriem draait om de hameistijl, het draaipunt is weggewerkt. Er zijn geen externe aandrijvingen, alles is in de hoofdvorm geïntegreerd. Ik denk wel dat het straks het baken wordt waarnaar wij en de gemeente zochten.’

Michiel de Ruyterbrug nieuw baken voor Urk

algemeen - DeNoordoostpolder.pngBron: De Noordoostpolder

De nieuwe Zeeheldenwijk op Urk aan de overkant van de Urkervaart wordt ontsloten met een beeldbepalende brug. De wijk vormt samen met de Oranjewijk de nieuwe entree van het vissersdorp.
Met de aanleg van de nieuwe verkeersbrug gaat een lang gekoesterde wens in vervulling. De nieuwe Michiel de Ruyterbrug vormt de spil tussen de Zeeheldenwijk, de Oranjewijk, het bestaande dorp en het polderlandschap. De brug is straks een bijzonder baken voor Urk en het omringende landschap.

landmark Schokkerhoek

In opdracht van de gemeente Urk ontwierpen we de derde brug over de Urkervaart. De nieuwe beweegbare Michiel de Ruyterbrug is nodig ter ontsluiting van de nieuwbouwwijk Schokkerhoek, die vanaf 2021 zal verrijzen. De brug fungeert als landmark voor zowel de nieuwe wijk als de oude kern van Urk, die verder stroomafwaarts aan het kanaal ligt.

brugontwerp met twee gezichten

Om de ligging op de overgang tussen groenzone en nieuwbouwwijk te benadrukken, heeft het ontwerp twee gezichten: een robuuste, stoere verschijning voor het zuidelijke deel en een lichte, transparante vormgeving voor het noordelijke deel. Het beweegbare brugdek bevindt zich in de noordelijke helft, terwijl de markante hameitoren in het zuidelijke deel op een gemetseld steunpunt staat.

ophaalbrug

Hamei en balans zijn uitgekiend vormgegeven: vriendelijk en slank. Wanneer de brug open staat, vormen ze samen een boetnaald, de naald die vissers gebruiken om netten mee te repareren. De kleurstelling is bewust fris, met een witte hoofdvorm en een blauwe binnenzijde. Geïntegreerde architectonische verlichting zorgt ervoor dat de witte hamei en balans en de blauwe binnenring van de balans ‘s nachts goed zichtbaar zijn. Zo is de ophaalbrug dag en nacht een landmark.

specificaties

afmetingen: l=55 m | b=16 m

Urk trekt zich niets aan van kritiek op Zeeheldenwijk: ‘Niet opnieuw discussie’

Bron De Stentor

destentor-logoMet de presentatie over de Michiel de Ruyterbrug is vrijdag het startschot gegeven voor de realisatie van de Zeeheldenwijk op Urk. Sommige zeehelden liggen de laatste tijd onder vuur. Gemeente Urk trekt zich daar weinig van aan en heeft niet overwogen om namen van straten toch aan te passen.

Ik vraag mij af of een zeeheldenwijk bijzonder is”, stelt wethouder Gerrit Post vrijdag, bij de ondertekening van de contracten en onthulling van het bouwbord voor de Michiel de Ruyterbrug over de Urkervaart. ,,Als je aan een kleuter op school vraagt wie een zeeheld is, zegt hij meteen Michiel de Ruyter. Daarom vernoemen we een brug en een allee naar deze zeeheld. Wij zijn heel blij dat we een zeeheldenwijk bouwen, waarmee we de zeehelden van weleer gaan herdenken.”

Discussie
Naast De Ruyter krijgen onder meer Piet Hein en Maerten Harpertszoon Tromp een eigen straat in de nieuwe Zeeheldenwijk op Urk. ,,In het voorjaar van 2018 hebben we deze discussie gevoerd in de gemeenteraad. Die ga ik niet overnieuw doen”, zegt Post.
,,Het is een mooie naam voor de brug. Je kan de geschiedenis niet uitwissen. Het waren destijds moedige mensen. De wereld zat toen anders in elkaar”, zegt Corné van Dravik, directeur van Aevo, het bedrijf dat besturing van de Michiel de Ruyterbrug gaat regelen vanaf het begin van de bouw volgend jaar. De brug moet in augustus 2022 klaar zijn. ,,Er is hier een stroomtekort vanwege drukte bij de netbeheerder”, zegt Van Dravik. ,,We hebben een accu bij brug bedacht waardoor hierbij stroom opgeslagen kan worden. Daardoor kunnen we nu sneller beginnen.”

Nood is hoog
Het is belangrijk dat bouw van de brug als toegang naar de Zeeheldenwijk en de huizenbouw snel kan beginnen volgens wethouder Post. Biedingen van tienduizenden euro’s over de vraagprijs zijn op Urk eerder regel dan uitzondering. ,,De nood is hoog. We kunnen op andere plekken op Urk nog wel wat woningen bouwen, maar starters en senioren hebben echt behoefte aan nieuwe woningen. Deze brug en de woonwijk die we er naast gaan bouwen, gaat voor ons veel oplossen. Urk barst uit de voegen.”
Eind volgend jaar hoopt de gemeente Urk dat de eerste woningen van de Zeeheldenwijk gebouwd kunnen worden. Binnen twintig jaar moeten er 1650 woningen komen. Dit jaar wordt al begonnen met het bouwrijp maken van de grond. ,,Volgend jaar moeten we hier echt los gaan. Op Urk hebben we elk jaar 140 woningen voor eigen aanwas nodig. Er zijn hier ook de nodige statushouders komen wonen, maar we bouwen vooral voor de huidige bevolking. Mensen met een niet protestants-christelijke achtergrond hebben toch vaak moeite om hier te aarden.”
Eyecatcher
De Michiel de Ruyterbrug vormt de entree van de Zeeheldenwijk. ,,De brug is een landmark en eyecatcher voor Urk”, vertelt wethouder Post. Als de brug openstaat, lijkt het brugdeel op een zogenoemde boetnaald. Met zo’n naald kunnen vissersnetten gerepareerd worden ,,Leefbaarheid staat op nummer één in de wijk, daarom is deze brug ook zo belangrijk. Als je in deze wijk tachtig jaar bent en je wil je hond uitlaten, dan doe je dat met een prettig en veilig gevoel. Rond deze brug komen visstekken, wandelpaden en goede verlichting. Er komt een centrumgebied in de wijk waar een kerk, school en sport voor gepland is.”
Elf zeehelden krijgen vooralsnog in de Zeeheldenwijk een straatnaam of plein. Er komen in de wijk uiteindelijk ongeveer 66 straten. ,,Er komen ongetwijfeld meer namen van zeehelden bij. Dit is de eerste fase. We kunnen mogelijk verder met Urker zeehelden of ontdekkingsreizigers”, zegt Post. ,,Elke straat moet toch een naam krijgen.”

Boeten is het repareren van een visnet. Een net breien is een nieuw net maken. Netten boeten en breien wordt vaak door elkaar gehaald.

Breien van een net

Boeten is het repareren van een visnet. Dat gebeurde met de boetnaald. Veel oude vissers gingen over tot het boeten. Op een stukje veen uit de buurt van de woonhuizen was meestal een gemeenschappelijke bleek (droogveld) gevestigd. Daar werd ook geboet, gebreid en getaand. Een net breien is een nieuw net maken. Netten boeten en breien wordt vaak door elkaar gehaald.

Na een lange dag op zee was voor vissers het werk nog niet gedaan: terug aan de wal moesten vissers de vis en het schip schoonmaken en visnetten breien en boeten.

Bron mijnzuiderzee.nl
Boetnaald Brug Urk

Boetnaald