Kamp Luttelgeest II

Fase 1947-1965: Arbeiderskamp
Vanwege de houtschaarste werd het gedurende de Tweede Wereldoorlog voor de Directie Wieringermeer steeds moeilijker om in de Noordoostpolder houten arbeiderskampen te bouwen. In november 1942 stelde de Directie daarom voor om arbeiderskampen van steen op te trekken, aangezien steen nog in voldoende mate verkrijgbaar was. De Directie plande stenen arbeiderskampen op de plekken waar later de dorpen Ens, Marknesse en Luttelgeest zouden moeten verrijzen. De stenen barakken zouden dan tot arbeiderswoningen kunnen worden verbouwd door er muren in aan te brengen.
Kamp Luttelgeest II is één van de drie stenen barakkenkampen die in de Noordoostpolder zijn gebouwd. Het kamp (bouwperiode juni 1945-oktober 1947) bestond uit drie woonbarakken en één kantine-keuken, alle opgetrokken uit steen.
Daarnaast stonden een aantal houten barakken, waarvan onduidelijk is of ze een woonbestemming hadden. Er waren onder andere een smederij en een noodwinkel in gevestigd. Kamp Luttelgeest II werd in de volksmond ‘Kuinderbrug’ genoemd. ’s Zondags werd er kerk gehouden in de stenen
kantine. De maximale bezetting was 173 personen. In 1947 woonden er 65 personen.

In de oorspronkelijke plannen zou op de plek van Luttelgeest II het latere dorp Luttelgeest gebouwd worden. In 1948 verbouwde de bouwkundige afdeling van de Directie Wieringermeer de bestaande stenen barakken van de kampen Luttelgeest II tot woningen. In de jaren vijftig werden woningen bijgebouwd in het kamp. Deze eerste woningen stonden naast de houten barakken, die op dat moment nog niet waren afgebroken. Toen de plannen voor het dorp Luttelgeest veranderden en het dorp op de plek van kamp Oostvaart werd gebouwd, is kamp Luttelgeest II verbouwd tot camping en bungalowpark.

Fase 1964/1965-1987: Bungalowpark
In 1964 en 1965 werd kamp Luttelgeest II door de familie Peek omgebouwd tot camping en bungalowpark ‘Nieuw Land’. De stenen barakken werden opgeknapt met o.a. nieuwe dakbedekking en de luiken werden opnieuw geschilderd. Aan de kantine-keuken werd niets gedaan, behoudens wat dakonderhoud. In 1965 opende de familie Peek camping en bungalowpark Nieuw Land. In de loop der jaren werden er bungalows bijgebouwd. De houten barakken werden afgebroken en de stenen barakken dienden als recreatieonderkomens.

Fase 1987-heden: Asielzoekerscentrum
In 1986 kocht het COA het gebied aan. In 1987 opende het asielzoekerscentrum. In de stenen woonbarakken werden asielzoekers gehuisvest. De stenen kantine diende en dient nog steeds als een soort kantine en multifunctionele ruimte. In de loop der jaren breidt de opvangcapaciteit van het asielzoekerscentrum uit, maar de woonbarakken krijgen te maken met een optrekkend vochtprobleem. Anno 2011 is één van de drie woonbarakken vanwege dit probleem niet meer bewoond.

bron: pdf

De polder: als het donker was, was het donker

Frits Muller had in het kamp kantoorwerk. Iedere ochtend zag hij de andere mannen voor dag en dauw met hun schop de polder in trekken. Hij voelde zich bevoorrecht.

Het arbeiderskamp in Luttelgeest, 1946 (collectie RIJP).

In Kamp Luttelgeest gebeurde hetzelfde als in alle andere kampen, Het zag er ook uit als alle andere kampen. Ik zat op het kantoor in een heel beschermde omgeving. Maar wat ik toen wel opmerkte, was dat ik geluk had. Dat ik op kantoor zat en niet iedere morgen heel vroeg, weer of geen weer, de polder in moest trekken, op de fiets, met een blikken trommeltje achterop, een kannetje met thee achterop of in de fietstas.

Ik zie die mannen nog hun kamer uitkomen met een schop in de hand. Ze hadden meestal hun eigen gereedschap bij zich en trokken dan de donkere polder in. Er brandde nergens licht, als het donker was dan was het donker. En als het licht was, zag je in het begin alleen maar plassen en later ook riet. Men is al vrij gauw riet in gaan zaaien. En de cultuurboerderijen, dat waren boerderijen waar een landbouwkundig opzichter in woonde en die had als taak een bepaald gebied in cultuur te brengen met behulp van een paar ploegbazen. De ploegbaas had weer een man of tien onder zich om het echte werk te doen.

En die boerderijen waren al vrij vroeg gebouwd, dat was ook hetzelfde type boerderij als we in de Wieringermeer zien, die lijken sprekend op elkaar. Ik denk dat dezelfde bouwtekening is gebruikt. Dat geldt ook min of meer voor de arbeiderswoningen die bij elke boerderij werden gebouwd. Die lijken toch ook wel heel veel op de arbeiderswoningen van toen in de Wieringermeer.

Bron: Landschapsbeheer Flevoland, interview met de heer Frits Muller door Gerard de Bruin, 19 juli 2011.

Lees: bronnen, cookies  & privacy Emmeloord – ,  Noordoostpolder, Flevoland, Poldertoren, Schokland, Urk, geschiedenis, kunst, Flevoland, erfgoed, tourist information, kerkorgels, ziekenhuis, boerderij, schokbeton, gsm masten, 112, politiek, leeuwen, rotondes, werkkampen, Rotgans, Rotterdamse hoek, gemaal, kiekendief, balgstuw, Cornelis Lely, Ramspol, arbeiderskampen, leeuwen, huisjes, monument, herinneringsmonument, Urk

Emmeloord.info - een particulier initiatief van Evert de Graaff - zet onze gemeente op het wereldwijde web - wil slechts ambassadeur zijn van de Noordoostpolder - is niet commercieel en heeft geen winstoogmerk. Uitsluitend passie. - toont ook graag bestaand onderzoek duidelijk en mooier