Urk

Petrakerk

PKN Gereformeerde Kerk

Petrakerk_urk2

Algemene gegevens
Naam kerk: Petrakerk
Genootschap: PKN Gereformeerde Kerk
Provincie: Flevoland
Gemeente: Urk
Plaats: Urk
Adres: Wijk 8 – 41
Postcode: 8321EK
Inventarisatienummer:
Jaar ingebruikname: 1955
Architect: Laan, F. v.d. (Delfzijl)
Huidige bestemming: kerk
Monument status: geen

Geschiedenis

Wederopbouwkerk in karakteristieke Gereformeerde (vooroorlogse) stijl, met dakruiter op de kruising.

In mei 1938 wordt door het Nederlands werkliedenverbond Patrimonium een recreatiegebouw geplaatst op het toen reeds opgespoten nieuwe land, het voormalige ‘klein klif’ ten behoeve van de meer dan 200 zuiderzee-arbeiders, die hier bij de inpoldering te werk waren gesteld. In dit gebouw worden ook kerkdiensten gehouden en, omdat hierdoor de band met de Gereformeerde Kerk langzaam groeit, wordt het gebouw uiteindelijk een onderdeel van deze kerk. In 1943 wordt het gebouw verplaatst naar wat nu de tuin is van de Petrakerk, gelegen aan de singelzijde. In 1947 koopt de Gereformeerde Kerk het gebouw van Patrimonium en krijgt het de naam “Noorderkerk”. Door de uitbreiding van Urk wordt het houten gebouw echter te klein en ook vanwege het vele onderhoud besluit de kerkenraad om naast het gebouw de Petrakerk te bouwen. Het ontwerp hiervoor wordt geleverd door architect F. v.d. Laan uit Delfzijl. Als de Petrakerk op 17 juli 1955 in gebruik wordt genomen, wordt het voormalige gebouw van Patrimonium verkocht naar Hattem. De Petrakerk telt 800 zitplaatsen en is in 1983 – 1985 in fasen gerestaureerd. In 1991 is het interieur opnieuw geschilderd.

Klok

De klok van de Petrakerk is in 1955 overgekomen vanuit de toren van de Bethelkerk, omdat de klok voor deze toren te zwaar bleek te zijn. De klok is in 1947 vervaardigd door Fa. Petit & Fritsen te Aarle-Rixtel. Op deze klok kwam de volgende tekst te staan: “De oude ontnam ons de Duitsche tyran A.D. 1943. Deze werd verkregen onder Godes zegen A.D. 1947. O God, wij gedenken Uwer weldadigheid in het midden Uws tempels”.

Kroonluchters

In de Petrakerk hangen sinds 1985 twee koperen kronen. De aankoop hiervan is bekostigd uit de opbrengst van de bazar van de Bethelkrans en de opbrengst van het oud papier, dat door Annie Schudde-Koffeman werd ingezameld.

Botter

Voor het orgelfront staat het model van een vissersschip. Het is een spantmodel, gemaakt van eikenhout en draagt het nummer UK 89. Dit was de laatste zeilbotter van Urk en behoorde toe aan Jelle Hakvoort. Het model is in de Tweede Wereldoorlog gemaakt door Jelle Loosman. Hij was timmerman op Urk en een kleinzoon van de maker van het scheepsmodel, dat in de Bethelkerk hangt.

Orgel

Urk_Petrakerk_001

Het orgel is in 1956 gebouwd door de firma J.C. Sanders & Zoon te Utrecht. Het orgel is gebouwd volgens het mechanische sleepladensysteem en heeft twintig registers, verdeeld over twee manualen en pedaal. In 1991 wordt het gerestaureerd door de firma Ernst Leeflang (Apeldoorn), die ook de dispositie enigszins wijzigt. Adviseur is dan Drs J.J. van der Harst (Hilversum).

Dispositie
  • Manuaal 1: Prestant 8′ – Roerfluit 8′ – Octaaf 4′ – Fluit 4′ – Quint 3′ – Octaaf 2′ – Terts 1 3/5′ (1991) – Cornet 4′ 4 sterk discant – Mixtuur 2-5 sterk – Trompet 8′.
  • Manuaal 2: Holpijp 8′ (1991) – Quintadeen 8′ – Viola di Gamba 8′ – Prestant 4′ – Gedekte fluit 4′ – Gemshoorn 2′ – Scherp 3 sterk – Tremulant.
  • Pedaal: Subbas 16′ – Prestant 8′ – Fagot 16′.
  • Koppelingen: P + I / P + II / I + II.

Mechanische sleepladen. Manuaalomvang: C-g3. Pedaalomvang: C-d1.

In de media

  • Uit Reformatorisch Dagblad, 5 juli 2005.

De gereformeerde Petrakerk op Urk bestaat vijftig jaar. Op 16 juli 1955 werd het pand in gebruik genomen, nadat ruim tien maanden eerder de eerste steen was gelegd.

Oorspronkelijk kerkten de leden in het gebouw Patrimonium. In de jaren dertig kwamen veel arbeiders naar Urk voor de Zuiderzeewerken. Zij hadden ook behoefte aan kerkdiensten. In juli 1938 werd daarom in het recreatiegebouw Patrimonium de eerste officiële dienst gehouden. Negen jaar later kocht de gereformeerde kerk het pand, dat als hulpkerk zou gaan dienen. Het onderging een stevige verbouwing en kon daarna geen 240 maar 320 mensen een plaats geven. Op 20 maart 1949 werd het gebouw in gebruik genomen. Het kreeg de naam Noorderkerk.

Ruim zes jaar later konden de leden in een nieuw gebouw terecht: de Petrakerk. Dit was een stuk groter. Het telde 850 zitplaatsen en door uitschuifbare banken kon dat worden uitgebreid met nog eens 158 plaatsen. Op zaterdag 16 juli 1955 was de officiële opening. Een dag later werden de eerste zondagse erediensten in het bedehuis gehouden.

Twee keer onderging de kerk een opknapbeurt. In de periode 1983 tot 1985 werd de Petrakerk in fasen gerestaureerd. En in 1991 werden er werkzaamheden uitgevoerd aan het plafond en werd het interieur geschilderd.

In Urk staan drie panden van de gereformeerde kerk, die na de fusie bij de Protestantse Kerk in Nederland behoren. Het zijn de Petrakerk, de Bethelkerk en Kerkelijk Centrum De Poort. De Petrakerk heeft twee predikanten: ds. C. Bijman en ds. J. L. Posthumus. Ds. Bijman deed intrede op 6 mei 1979 en ds. Posthumus op 14 oktober 1979.

  • Uit Urkerland, d.d. 23 augustus 2016

De Petrakerk gaat een grondige verbouwing tegemoet. Zowel de binnen- als de buitenkant wordt onder handen genomen. Bedoeling is om in maart van het nieuwe jaar te beginnen met de renovatie. Na jaren van achterstallig onderhoud is een verbouwing nodig, zo concludeerde het College van Kerkrentmeesters en de Commissie van Gebouwen van de Gereformeerde Kerk Urk. De Petragangers werden in de afgelopen periode daarom opgeroepen om van gedachten te wisselen met de plannenmakers. Van die oproep werd goed gebruik gemaakt en inmiddels ligt er een plan op tafel. De klus gaat naar alle waarschijnlijkheid ongeveer zes weken duren. Om het project te bespoedigen, en om kerkgangers niet in een stof- en verflucht te laten zitten, zal de kerk ongeveer vijf zondagen gesloten zijn. Ruim van tevoren wordt bekendgemaakt om welke zondagen het precies zal gaan.

wikilogoBron : Reliwiki

Reliwiki is de belangrijkste Nederlandse database op het gebied van religieus erfgoed in Nederland en wordt mede mogelijk gemaakt door BOEi, Donatus Verzekeringen en Stichting Vrienden van BOEi.