De ziekenhuizen van Emmeloord

Hoe het brutale Lelystad zomaar de trots van Emmeloord dacht af te kunnen pakken.

  

eigen foto – geen copyright.

Hoe kwam Emmeloord aan 2 ziekenhuizen ?

Het eerste ziekenhuis van Emmeloord is in 1964 in gebruik genomen. Het  Dr. Jansenziekenhuis.

De ellende begint in 1989 met de fusie van het Dokter J.H. Jansenziekenhuis (160 bedden)  en het Zuiderzeeziekenhuis van Lelystad (220 bedden).
Deze samenwerking (de IJsselmeerziekenhuizen – later MC groep) maakte overigens een einde aan de samenwerkingsverband  met het Kamper stadsziekenhuis De Engelenbergstichting  (vanaf 1975)
Deze fusie met Lelystad ontaard in een machtsstrijd tussen managers van beide locaties.
Al snel ontmantelt Lelystad het grootste deel van dat in Emmeloord.
De bedden, apparatuur en financiële reserves verhuizen van de ene polder naar de andere.
Het Emmeloordse ziekenhuis staat vrij snel goeddeels leeg. Lelystad is de baas.

In oktober 2008 wordt duidelijk dat de IJsselmeerziekenhuizen het niet gaan redden.
Ziekenhuisdeskundige Léon Lodewick concludeert: de IJsselmeerziekenhuizen zijn financieel, zorginhoudelijk en bestuurlijk failliet.
Emmeloord wordt te koop gezet. Geslachtofferd.

Het Antonius Ziekenhuis uit Sneek draait gezond, zoekt expansie en meldt zich als koper van het gebouw.
Zij menen dat er in Emmeloord wél bestaansrecht is voor een streekziekenhuis.
Een flink gezichtsverlies voor Lelystad die weigert het gebouw te verkopen aan de concurrent.
“Iedereen mag het gebouw kopen, maar natuurlijk geen ziekenhuis”.

Patiënten in de Noordoostpolder kiezen massaal voor het Antonius Ziekenhuis uit Sneek.
Er hingen spandoeken in Emmeloord met de tekst : ‘NIET NAAR LELYSTAD“.
Als iemand door een ambulance werd opgehaald, werd eerst gevraagd: ‘naar Lelystad of Sneek?’
Nadat ook de huisartsen hun voorkeur uitspraken voor Sneek besloot Antonius een dependance te bouwen in Emmeloord.
Ook aan de Urkerweg. Honderd meter naast het Dr. Jansencentrum.

Als door een wesp gestoken gaan de bedden vanuit Lelystad weer terug op transport naar Emmeloord en begint de MC Groep een heuse concurrentie.
En zo had Emmeloord opeens twee ziekenhuizen.

Het Zuidereeziekenhuis van Lelystad kon het niet redden. Mismanagement van Lelystad.
Op 22 oktober 2018 ging het ziekenhuis van Lelystad failliet.
Emmeloord was er niet rouwig om.

De gemeente Noordoostpolder koopt voor 4,5 miljoen euro het oude Dokter Jansen gebouw.
De huidige huurders mogen in het pand blijven zitten. (tandarts, yoga etc etc)
De Antonius Zorggroep komt er met een afdeling MRI en een afdeling dermatologie.
De huidige polikliniek van de Antonius Zorggroep verderop de Urkerweg blijft voorlopig bestaan

Een einde aan de strijd tussen de twee ziekenhuizen is dus gewonnen door Sneek.
Emmeloord, die toch al weinig van Lelystad moest hebben was niet ongelukkig.

Stugge polder

Lelystad maakte het wel bont. Na de fusie verdween de naam Dr. J.H. Jansen van het dak.
Het protest van de Noordoostpolder bevolking was luid  en succesvol. De oude naam kwam terug.

IJsselmeerziekenhuizen

De Antonius Zorggroep

Het Antonius ziekenhuis in EmmeloordAntonius Zorggroep bestaat uit het Antonius Ziekenhuis met twee locaties in Sneek en in Emmeloord én Thuiszorg Zuidwest Friesland met 36 buurtgerichte zorgteams.

Lokatie: Urkerweg 4, 8303 BX Emmeloord

Meer luchtfoto’s

Dokter Jansenpark

Nieuwe woonwijk in Emmeloord houdt herinnering aan ziekenhuis levend: ‘Gebouw heeft sentimentele waarde’

Bron: de Stentor

Ziekenhuis-lokatie

logo-StentorHet voormalige ziekenhuis in Emmeloord maakt plaats voor een wijk met 250 woningen. Dokter Jansenpark, zo gaat de nieuwe buurt heten, een verwijzing naar de naamgever van het ziekenhuis. Kunst en andere onderdelen van het ziekenhuis blijven bewaard en komen terug in de parkachtige wijk. Hoe en waar, dat is nog de vraag.

De gemeente Noordoostpolder kocht het Dokter Jansencentrum, het voormalige ziekenhuis, in 2019 met de bedoeling om het iconische gebouw te laten slopen. Op deze plek moeten woningen verrijzen. Onderdelen van het Antonius Ziekenhuis en Zorggroep Oude en Nieuwe Land verhuizen van het Dokter Jansencentrum naar een nieuw gezondheidsplein elders in Emmeloord.

De politiek kreeg donderdagavond de voorlopige plannen voor het ziekenhuisterrein naast het centrum gepresenteerd. En reageerde enthousiast. Geen enkele partij heeft moeite met de sloop van het voormalige Dr. J.H. Jansen Ziekenhuis. Bij inwoners gaat het om een nipte meerderheid, bleek eerder dit jaar uit een enquête. ,,Het is onontkoombaar’’, zei Wim van Wegen (D66). Tjitske Hoekstra (SP): ,,Dat oude gebouw kan weg. Ik heb er lang gewerkt, het is klaar.’’

Wel wil de politiek dat de herinnering aan het ziekenhuis –  meerdere keren inzet van een felle strijd om het voortbestaan – bewaard blijft. Dat gaat gebeuren, zei Joram van Otterloo van bureau IMOSS, schepper van het plan. Kunst uit het gebouw krijgt een nieuwe bestemming, gaf hij aan. Ook andere elementen worden teruggebracht in de wijk. Als mogelijkheid noemde hij een muurtje met stenen van het ziekenhuis. ,,De waarde van het gebouw is vooral sentimenteel.’’
Over de naam is geen discussie. ‘Dokter Jansenpark’ kwam als favoriet naar voren in een online onderzoekje dat voortvloeide uit eerdergenoemde enquête. ,,Eenvoud is soms het beste’’, zei Tobias van Dijk (ChristenUnie-SGP) instemmend.
Meerdere doelgroepen
De wijk zal uit vijf clusters bestaan met in totaal 250 woningen. Eerder was er nog sprake van 90 tot 150 woningen. Het centrale gebied wordt autovrij, zei Van Otterloo. Woningbouwcorporatie Mercatus gaat 40 woningen verhuren, kondigde wethouder Marian Uitdewilligen aan. Om maar aan te geven dat het Dokter Jansenpark voor meerdere doelgroepen is bestemd.
Meerdere partijen vroegen aandacht voor de oude bomen op het terrein. ,,Er zullen een paar sneuvelen’’, zei Uitdewilligen. ,,Maar er wordt écht rekening mee gehouden.’’

Het Dokter J.H. Jansen Ziekenhuis.

Het ziekenhuis is in 1964 in gebruik genomen. De architect was Swinkels te Maastricht. De capaciteit telde 150 bedden. Het is gebouwd door Aannemer H. Fokkens uit Velp en kostte ƒ 2.380.000,-

De Noordoostpolder werd tijdens de Tweede Wereldoorlog ontgonnen en in cultuur gebracht door arbeiders uit heel Nederland. Ze groeven kavelsloten en greppels. Dit was zwaar. Sommige arbeiders kregen last van rugklachten. Door slechte hygiëne in de arbeidersbarakken liepen velen griep, dysenterie of schurft op.
Ook brachten arbeiders geslachtsziekten mee van het ‘oude land’.
Sommigen probeerden aan het zware werk te ontkomen door ziekte te simuleren.

Op 15 maart 1943 nam de Directie van de Wieringermeer, die verantwoordelijk was voor het ontginnen en in cultuur brengen van de Noordoostpolder, bij Vollenhove een barak als noodziekenhuis in gebruik. Hier konden eenvoudige ingrepen worden verricht, zoals het zetten van breuken en blindedarmoperaties. Ook konden lijders aan besmettelijke ziekten in de barak in quarantaine worden gehouden. Bovendien konden arbeiders van wie gedacht werd dat zij simuleerden er worden geobserveerd.

Het noodziekenhuis had 48 bedden. In 1944 kwam er een barak bij, zodat de capaciteit verdubbelde. De omstandigheden waren aanvankelijk primitief. Patiënten lagen op strozakken in kribben. De Duitsers vorderden al snel de ambulance. Er was verder een auto zonder motor beschikbaar. Deze moest door een paard worden voortgetrokken. Ook had het noodziekenhuis rijwielbrancards. In 1944 kreeg het ziekenhuis een röntgenapparaat waarmee arbeiders konden worden onderzocht op tuberculose.

Tijdens de oorlog werden niet alleen polderwerkers, maar ook permanente bewoners en bewoners van de randgemeenten in Vollenhove verzorgd. Het noodziekenhuis ontwikkelde zich na de bevrijding tot een klein streekziekenhuis. In 1950 vestigde internist A.W. van Brakel zich er als eerste specialist permanent. In 1956 werd het noodziekenhuis afgebroken. In afwachting van de bouw van een permanent streekziekenhuis liet de Directie aan de Staalstraat in Emmeloord een tijdelijk ziekenhuis bouwen.

Bron : Remco van Diepen, onderzoeker Nieuw Land Erfgoedcentrum

Wie was DR. J.H. JANSEN

In het trappenhuis van het Dr. J.H. Jansen Ziekenhuis in Emmeloord is een plaquette geplaatst ter nagedachtenis aan Dr. J.H. Jansen.

Het ziekenhuis is in 1964 in gebruik genomen. De architect was Swinkels te Maastricht. De capaciteit telde 150 bedden.

Dokter Jansen was kort na de oorlog de eerste huisarts in de Noordoostpolder. Hij kwam om bij een motorongeluk en werd diep betreurd door de bevolking. De modderige wegen in de nieuwe polder leidden toen tot veel verkeersongevallen.

Jansen was huisarts in Emmeloord van 1944 tot 1950. Hij kwam op 3 januari 1944 met zijn echtgenote naar Emmeloord, waar hij werd gehuisvest op hospitaal-aak in de Urkervaart. Hij was verbonden aan de Geneeskundige Polderdienst, maar was niet de eerste arts. Dit was Iwema te Ramspol en dokter Rijkens. In juli 1944 betrok het gezin Jansen een woonhuis aan de Espelerlaan 35. Jansen nam ook Marknesse voor zijn rekening, toen Rijkens naar Indië ging.
In 1949 vestigde hij zich als zelfstandig arts. Jansen overleed aan de gevolgen van een motorongeluk (zie: De Noordoostpolder, 6 oktober 1950).
Het J.H. Jansenziekenhuis in Emmeloord is naar hem vernoemd.

Note bij de bovenste foto:
Vrijdag 13 april 2012 legde de jongste kleinzoon van Dokter J.H. Jansen bloemen namens alle kleinkinderen bij de plaquette in het Dokter J.H. Jansen centrum

Op 13 april 1962 legde Tilly Jansen, een dochter van huisarts Jansen, dan toch de eerste steen voor het Dokter J.H. Jansen ziekenhuis. Op 3 januari 1964 werd de eerste patiënt het ziekenhuis binnengedragen

oogst01g.jpgKunst in en rond het ziekenhuis :

Voor uitgebreide informatie: klik hier

9200000014661612.jpgAmbulance uit klei gevormd
Geschiedenis van de ambulancezorg in de IJsselmeerpolders

pdf document