eigen foto. vrij te gebruiken

De Poldertoren

is een statige en markante, voormalige watertoren die exact in het midden van Gemeente Noordoostpolder staat.

Een watertoren was nodig om druk op de waterleiding te kunnen geven. Tegenwoordig kan dat met hydrofoor-pompen, zodat watertorens niet meer nodig zijn en gesloopt of afgestoten worden.

Ook de Poldertoren heeft niet meer de functie van ‘watertoren’.

De vroegere eigenaar van de Poldertoren was Waterleidingmaatschappij Overijssel, later Vitens.
Nu is Gemeente Noordoostpolder eigenaar van de toren.
Met projectontwikkelaar Provast heeft de gemeente geprobeerd te toren rendabel te exploiteren.
Dat heeft voor de gemeente niet zo goed uitgepakt.
In 2015 is het de gemeente gelukt om los te komen van de projectontwikkelaar.
Er wordt nu ‘voorzichtig’ gekeken naar opties.

Rijksmonument

De Poldertoren is in 2014 door het Rijk aangewezen als ‘ Rijksmonument’ .
Het is daarmee door zijn cultuurhistorische waarde en schoonheid van nationaal belang geworden.

Openingstijden : 

Alleen tijdens de zomermaanden

Actueel:

Vaan en klokken uit poldertoren

De klokken en de klokkenstoel van de Poldertoren werden eind juni 2020  met behulp van een hoogwerker en mobiele kraan uit de toren gehaald en vervoerd naar Koninklijke Eijsbouts in Asten, voor restauratie.
De windvaan, een koggeschip wordt opnieuw verguld met bladgoud. De klus duurt tot eind september. De verwachting is dat het 60 jaar oude carillon, bestaande uit 48 klokken, dan weer als vanouds zal klinken boven de stad. Om dat te vieren houdt stadsbeiaardier Anne Kroeze een inwijdingsconcert.

Anne Kroeze was op bezoek bij  Klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts te Asten.

Hersteld

De gerestaureerde windvaan met nieuw bladgoud staat weer op de Poldertoren. De komende weken monteren we de klokken en balken. Daarna volg restauratie platform en beiaardiersruimte. De klokkengeluiden zijn nog even niet te horen.

nieuwe-windvaan

Hotelkamers en werkruimtes in Poldertoren in Emmeloord

De Poldertoren in Emmeloord.

© Freddy Schinkel

Altijd al gedroomd van een nachtje slapen in de Poldertoren in Emmeloord? Het is binnenkort mogelijk, want in de voormalige watertoren in het centrum komen definitief hotelkamers. Op de onderste etages worden ruimtes waar gewerkt kan worden gerealiseerd.

logo-StentorDe gemeente Noordoostpolder tekent binnenkort met de betrokkenen de intentie voor een huurovereenkomst voor werk- en vergaderruimtes op de eerste zes etages en voor hotelkamers op de achtste verdieping. Nog niet bekend is hoe het er exact gaat uitzien en welke bedrijven de ruimtes gaan huren. Vijf partijen hadden zich bij de gemeente gemeld met een plan om een ruimte in de Poldertoren uit 1959 te huren.

Icoon van verbinding
Al jaren wordt er gezocht naar een invulling van de toren om zo het uitkijkplatform voor publiek te kunnen behouden. Vorig jaar zorgde de gemeenteraad dat de Poldertoren niet verkocht zou worden aan een commerciële partij. „De toren is van de inwoners en dat moet zo blijven. Het is een icoon van verbinding. Je moet er toch niet aan denken dat ’ie in handen komt van het kapitaal”, vatte PvdA-fractievoorzitter Rien van der Velde het gevoel van de meerderheid van de raad samen.
Uit een peiling onder inwoners blijkt dat de meerderheid vindt dat toren behouden moet blijven en weer gebruikt moet worden. In 2013 vertrok sterrenrestaurant Sonoy uit het gebouw vanwege grote lekkages in het gebouw. De gemeente hoopte nieuwe huurders aan te trekken om daar een deel van de kosten van te kunnen betalen.

Onderhoud aan toren
In de zomer was er onderhoud aan de toren van onder meer het carillon, uurwerken en de windvaan. De gerestaureerde windvaan met nieuw bladgoud werd vorige maand weer op de Poldertoren gezet. Door het plaatsen van extra ramen in de voormalige watertoren zal een budget van bijna vier ton dat de gemeenteraad beschikbaar stelde niet voldoende zijn. Hoeveel extra geld er nodig is, is nog niet duidelijk.

Feiten

  • Bouw 1957
  • Opening 1959
  • Hoogte 65,3 meter
  • Hoogte met windvaan 70.5 meter
  • Bezoekersplatform: 43,4 meter
  • Opslagcapaciteit water: 1850 m3 (1,8 miljoen liter)
  • Doorsnede 13,4 meter
  • Aantal traptreden: 243
  • Aantal bakstenen: 600.000
  • Carillon: 48 klokken
  • Windvaan: Koggeschip

Precies in het midden.

Toen de polder in 1942 drooggevallen was, heeft men in het exacte geometrische midden een stok geplaatst.

Dat is de plaats waar later de Poldertoren is gebouwd.

Stok-middelpunt-Noordoostpolder-Poldertoren-1

Prijsvraag

Al vroeg in ‘de plannen Noordoostpolder’ werd besloten dat op het centrale plein van Emmeloord, in het hart van de polder, een hoge toren zou komen te staan.
Deze toren zou moeten fungeren als baken uit de verte en als symbool van de eenheid van de polder.  Het mocht geen kerktoren worden, want geen van de kerken mocht over de ander domineren.
Voor de watervoorziening van de polder was een watertoren noodzakelijk en zo ontstond het idee om deze ‘aan te kleden’ tot poldertoren.
In december 1950 heeft de waterleidingsmaatschappij ‘Overijssel’ een openbare ideeënprijsvraag voor de toren uitgeschreven.
De opdracht was een watertoren te ontwerpen met een carillon en een uitkijkplatform.
Rodetoren.jpgDe W.M.O. stelde onder andere als voorwaarde dat de toren de eenheid van de polder moest symboliseren en Emmeloord als centrum moest accentueren.
Uiteindelijk werd het ontwerp ‘Utilis‘ (Latijn voor nuttig) van de Amsterdamse architect H. van Gent aangewezen om verder te worden uitgewerkt, waarbij hij steun kreeg van J.W.H.C. Pot.

Wat waren de andere inzendingen ?

Het carillon

De baas, also knows as  ‘hoofd van de bouwkundige afdeling van de toenmalige Directie Wieringermeer (Noordoostpolderwerken) A.D. van Eck‘ wilde graag een carillon. Daarom zette hij een actie op gang. In ieder dorp ging men met de pet rond zodat ieder dorp één klok kon schenken.
Daarom ook zijn er een tiental klokken met de inscriptie van een dorp.


Marknesse had de smoor in.

Emmeloord speelde teveel de eerste viool. Eerder was zelfs sprake van een gemeente Emmeloord en Gemeente Marknesse.
Dus een collecte in Marknesse was kansloos. Er werd  slechts ƒ 2,50 aan de deur opgehaald.

De Beiaard

De Beiaard heeft 48  klokken en daarmee hoort het bij de grootste carillons van Nederland.
De zwaarste klok met de naam ‘Juliana Regina’ weegt 2382 kg en doet tevens dienst als luidklok.
De kleinste klok weegt 13 kg.

Meer informatie over de speeltafel en de beiaardier  :

DE WINDVAAN, EEN  KOGGESCHIP.

De torenspits wordt bekroond met een als windwijzer uitgevoerd schip van het type dat ooit veelvuldig op de Zuiderzee werd gebruikt: het koggeschip

  • Het schip is van zwaar koper vervaardigd en met een laagje goud overtrokken.
  • De hoogte is 5 meter
  • De breedte is 2,5 meter

Is het wel een Koggeschip ?

Kenners, en niet de minste,  zeggen dat het schip meer lijkt op een ander schip uit die tijd.
De Hulk, de opvolger van de Kogge.  Dat schip lijkt met zijn ronde bodem veel meer op dit schip.
Oei. die Poldertoren heeft al zoveel gelazer gegeven ……

Figurenomloop

De Poldertoren is voorzien van een figurenomloop, die op het hele en halve uur naar buiten komt.
Dit ‘speeldoosje’ is ter gelegenheid van 50 jaar Noordoostpolder aangeboden  en in gebruik genomen op 9 sept 1992 door Premier Lubbers.

De kwaliteit van de firgurenomloop is hylarisch. De duiven schijten het machien kapot. Ieder zichzelf respecterend gemeenteraadslid maakt hiervan een verkiezingsstunt. Op maandag 29 maart 2010 is hij, na grondige restauratie, opnieuw in gebruik genomen.

Echter…….  meteen weer defect !

De figurenomloop bestaat uit :

  • een mammoet
  • een oermens
  • een koggeschip
  • de pionier
  • een maaidorser
  • een fabriek.

De eerste watertorens

stoomtrein-toren.jpg

De eerste watertorens dienden voor de watervoorziening van de stoomlocomotieven van de spoorwegen, gevolgd door die van de tramwegen.
Honderden exemplaren verrezen door het gehele land op treinstations.
Maar het meest opmerkelijk zijn de drinkwatertorens.
Vanaf 1856 bouwde men ruim 260 watertorens ten behoeve van de centrale drinkwatervoorziening.

Maar ook die zijn niet meer nodig

Donald Duck in de Poldertoren

Of de Poldertoren in de Donald Duck.
Omdat het weekblad Donald Duck zestig jaar bestond, bezochten Donald en de andere striphelden maandelijks een andere provincie.
Flevoland is ook aan de beurt geweest en dit loopt als rode draad door het blad.

Geintjes

Hij staat in Emmeloord. Hij staat in Japan.

Waar nog meer 🙂

Cijfers en feiten

De toren 

  • Hoogte 65,3 meter
  • Hoogte met windvaan 70,5 meter
  • Bezoekersplatform op 43,4 meter
  • breedte 14 meter aan de voet en 13,4 meter op het bezoekersplatform
  • (oude) trap 243 treden
  • Opslagcapaciteit water 1850 m3

In de toren is verwerkt:

  • 1220 m3 beton 185 ton wapeningsstaal
  • 600.000 bakstenen
  • 624 ton cement
  • 7200 draineerbuizen

Het uurwerk:

Loopt op de tiende seconde gelijk.

Atoomtijd.

Replica in Japan

De gemeente Noordoostpolder heeft van 1996 – 2000   een relatie onderhouden met de gemeente Mizumaki in Japan.
Als waardering voor die relatie heeft de gemeente Mizumaki een replica van de poldertoren gebouwd.
In Mizumaki doet deze toren dienst als liftschacht die toegang geeft tot de openbare bibliotheek.
Sinds 2001 heeft de particuliere stichting Vrienden van Japan de scholierenuitwisseling op zich genomen.
Om het jaar bezoekt een groep van 10 leerlingen en twee begeleiders Noordoostpolder of Mizumaki.

Poldertoreen-Abraham

In 1992 bestond de Noordoostpolder vijftig jaar. Voor Junior Kamer Groot Schokland reden om van de Poldertoren een Abraham te maken.

Poldertoren PoldertorenPoldertoren

Diverse foto’s